ఆదిపర్వ - అధ్యాయ 241
॥ శ్రీః ॥
1.241. అధ్యాయః 241
Mahabharata - Adi Parva - Chapter Topics
యతేః సుభద్రాగృహే కృష్ణేన స్థాపనం॥ 1 ॥ శ్రుతపూర్వపార్థలక్షణదర్శనేన ఇమం యతిం అర్జునం శంకమానాయాః సుభద్రాయాః యతింప్రతి అర్జునాదికుశలప్రశ్నః॥ 2 ॥ అర్జునేన తత్వే కథితే మోహితాయాం సుభద్రాయాం రుక్మిణ్యా శ్వశ్రూసమీపే తద్వృత్తకథనం॥ 3 ॥ వాసుదేవానుమత్యా దేవక్యా సుభద్రాశ్వాసనం॥ 4 ॥ గూఢం సుభద్రాయా వివాహచికీర్షయా కృష్ణేన మహాదేవపూజావ్యాజేన సర్వయాదవైః సహ అంతర్ద్వీపగమనం॥ 5 ॥
Mahabharata - Adi Parva - Chapter Text
వైశంపాయన ఉవాచ। 1-241-0x(1294)(10374)
స తథేతి ప్రతిజ్ఞాయ సహితో యతినా హరిః।
కృత్వా తు సంవిదం తేన ప్రహృష్టః కేశవోఽభవత్॥ 1-241-1(10375)
పర్వతే తౌ విహృత్యైవ యథేష్టం కృష్ణపాండవౌ।
తాం పురీం ప్రవివేశాథ గృహ్య హస్తేన పాండవం।
ప్రవిశ్య చ గృహం రంయం సర్వభోగసమన్వితం॥ 1-241-2(10376)
పార్థమావేదయామాస రుక్మిణీసత్యభామయోః।
హృషీకేశవచః శ్రుత్వా తే ఉభే చోచతుర్భృశం॥ 1-241-3(10377)
మనోరథో మహానేష హృది నౌ పరివర్తతే।
కదా ద్రక్షావ బీభత్సుం పాండవం పురమాగతం॥ 1-241-4(10378)
ఇత్యేవం హర్షమాణే తే వదంత్యౌ సుభృశం ప్రియం।
రుగ్మిణీసత్యభామే వై దృష్ట్వా ప్రీతోఽభవద్యతిః॥ 1-241-5(10379)
సర్వేషాం హర్షమాణానాం పార్థో హర్షముపాగమత్।
ప్రాప్తమజ్ఞాతరూపేణ చాగతం చార్జునం హరిః॥ 1-241-6(10380)
సత్కృత్య పూజ్యమానం తు ప్రీత్యా చైవ హ్యపూజయత్।
స తం ప్రియాతిథిం శ్రేష్ఠం సమీక్ష్య యతిమాగతం॥ 1-241-7(10381)
సోదర్యాం భగినీం కృష్ణః సుభద్రామిదమబ్రవీత్।
అయం దేశాతిథిర్భద్రే సంశితవ్రతవానృషిః॥ 1-241-8(10382)
ప్రాప్నోతు సతతం పూజాం తవ కన్యాపురే వసన్।
ఆర్యేణ చ పరిజ్ఞాతః పూజనీయో యతిస్త్వయా॥ 1-241-9(10383)
రాగాద్భరస్వ వార్ష్ణేయి భక్ష్యైర్భోజ్యైర్యతిం సదా।
ఏష యద్యదృషిర్బ్రూయాత్కార్యమేవ న సంశయః॥ 1-241-10(10384)
సఖీభిః సహితా భద్రే భవాస్య వశవర్తినీ।
పురా హి యతయో భద్రే యే భైక్షార్థమనువ్రతాః॥ 1-241-11(10385)
తే బభూవుర్దశార్హాణాం కన్యాపురనివాసినః।
తేభ్యో భోజ్యాని భక్ష్యాణి యథాకాలమతంద్రితాః।
కన్యాపురగతాః కన్యాః ప్రయచ్ఛంతి యశస్విని॥ 1-241-12(10386)
వైశంపాయన ఉవాచ। 1-241-13x(1295)
సా తథేత్యబ్రవీత్కృష్ణం కరిష్యామి యథాఽఽథ మాం।
తోషయిష్యామి వృత్తేన కర్మణా చ ద్విజర్షభం॥ 1-241-13(10387)
ఏవమేతేన రూపేణ కంచిత్కాలం ధనంజయః।
ఉవాస భక్ష్యైర్భోజ్యైశ్చ భద్రయా పరమార్చితః॥ 1-241-14(10388)
తస్య సర్వగుణోపేతాం వాసుదేవసహోదరీం।
పశ్యతః సతతం భద్రాం ప్రాదురాసీన్మనోభవః॥ 1-241-15(10389)
గూహయన్నివ చాకారమాలోక్య వరవర్ణినీం।
దీర్ఘముష్ణం వినిశ్వస్య పార్థః కామవశం గతః॥ 1-241-16(10390)
స కృష్ణాం ద్రౌపదీం మేనే న రూపే భద్రయా సమాం।
ప్రాప్తాం భూమాన్వింద్రసేనాం సాక్షాద్వా వరుణాత్మజాం॥ 1-241-17(10391)
అతీతకాలే సంప్రాప్తే సర్వాస్తాపి సురస్త్రియః।
న సమా భద్రయా లోకే ఇత్యేవం మన్యతేఽర్జునః॥ 1-241-18(10392)
అతీతసమయే కాలే సోదర్యాణాం ధనంజయః।
న సస్మార సుభద్రాయాం కామాంకుశనివారితః॥ 1-241-19(10393)
క్రీడారతిపరాం భద్రాం సఖీగణసమావృతాం।
ప్రీయతే స్మార్జునః పశ్యన్స్వాహామివ విభావసుః॥ 1-241-20(10394)
పాండవస్య సుభద్రాయాః సకాశే తు యశస్వినః।
సముత్పత్తిః ప్రభావశ్చ గదేన కథితః పురా॥ 1-241-21(10395)
శ్రుత్వా చాశనినిర్ఘోషం కేశవేనాపి ధీమతా।
ఉపమామర్జునం కృత్వా విస్తరః కథితః పురా॥ 1-241-22(10396)
క్రుద్ధమానప్రలాపశ్చ వృష్ణీనామర్జునం ప్రతి।
పౌరుషం చోపమాం కృత్వా ప్రావర్తత ధనుష్మతాం॥ 1-241-23(10397)
అన్యోన్యకలహే చాపి వివాదే చాపి వృష్ణయః।
అర్జునోపి న మే తుల్యః కుతస్త్వమితి చాబ్రువన్॥ 1-241-24(10398)
జాతాంశ్చ పుత్రాన్గృహ్ణంత ఆశిషో వృష్ణయోఽబ్రవన్।
అర్జునస్య సమో వీర్యే భవ తాత ధనుర్ధరః॥ 1-241-25(10399)
తస్మాత్సుభద్రా చకమే పౌరుషాద్భరతర్షభం।
సత్యసంధస్య రూపేణ చాతుర్యేణ చ మోహితా॥ 1-241-26(10400)
చారణాతిథిసంఘానాం గదస్య చ నిశంయ సా।
అదృష్టే కృతభావాభూత్సుభద్రా భరతర్షభే॥ 1-241-27(10401)
కీర్తయందదృశే యో యః కథంచిత్కురుజాంగలం।
తం తమేవ తదా భద్రా బీభత్సుం స్మ హి పృచ్ఛతి॥ 1-241-28(10402)
అభీక్ష్ణశ్రవణాదేవమభీక్ష్ణపరిపృచ్ఛనాత్।
ప్రత్యక్ష ఇవ భద్రాయాః పాండవః ప్రత్యపద్యత॥ 1-241-29(10403)
భుజౌ భుజగసంకాశౌ జ్యాఘాతేన కిణీకృతౌ।
పార్థోఽయమితి పశ్యంత్యా నిఃశంసయమజాయత॥ 1-241-30(10404)
యథారూపం హి శుశ్రావ సుభద్రా భరతర్షభం।
తథారూపమవేక్ష్యైనం పరాం ప్రీతిమవాప సా॥ 1-241-31(10405)
సా కదాచిదుపాసీనం పప్రచ్ఛ కురునందనం।
కథం దేశాశ్చ చరితా నానాజనపదాః కథం॥ 1-241-32(10406)
సరాంసి సరితశ్చైవ వనాని చ కథం యతే।
దిశః కాశ్చ కథం ప్రాప్తాశ్చరతా భవతా సదా॥ 1-241-33(10407)
స తథోక్తస్తదా భద్రాం బహునర్మామృతం బ్రువన్।
ఉవాచ పరమప్రీతస్తథా బహువిధాః కథాః॥ 1-241-34(10408)
నిశణ్య వివిధం తస్య లోకే చరితమాత్మనః।
తథా పరిగతో భావః కన్యాయాః సమపద్యత॥ 1-241-35(10409)
పర్వసంధౌ తు కస్మింశ్చిత్సుభద్రా భరతర్షభం।
రహస్యేకాంతమాసాద్య హర్షమాణాఽభ్యభాషత॥ 1-241-36(10410)
యతినా రచతా దేశాన్ఖాండవప్రస్థవాసినీ।
కశ్చిద్భగవతా దృష్టా పృథాఽస్మాకం పితృష్వసా॥ 1-241-37(10411)
భ్రాతృభిః ప్రీయతే సర్వైర్దృష్టః కచ్చిద్యుధిష్ఠిరః।
కచ్చిద్ధర్మపరో భీమో ధర్మరాజస్య ధీమతః॥ 1-241-38(10412)
నివృత్తసమయః కచ్చిదపరాధాద్ధనంజయః।
నియమే కామభోగానాం వర్తమానః ప్రియే రతః॥ 1-241-39(10413)
క్వ ను పార్థశ్చరత్యద్య బహిః స వసతీర్వసన్।
సుఖోచితో హ్యదుఃఖార్హో దీర్ఘబాహురరిందమః॥ 1-241-40(10414)
కచ్చిచ్ఛ్రుతో వా దృష్టో వా పార్థో భగవతాఽర్జునః।
నిశంయ వచనం తస్యాస్తామువాచ హసన్నివ॥ 1-241-41(10415)
ఆర్యా కుశలినీ కుంతీ సహపుత్రా సహస్నుషా।
ప్రీయతే పశ్యతీ పుత్రాన్ఖాండవప్రస్థ ఆసతే॥ 1-241-42(10416)
అనుజ్ఞాతశ్చ మాత్రా చ సోదరైశ్చ ధనంజయః।
ద్వారకామావసత్యేకో యతిలింగేన పాండవః॥ 1-241-43(10417)
పశ్యంతీ సతతం కస్మాన్నాభిజానాసి మాధవి।
నిశణ్య వచనం తస్య వాసుదేవసహోదరీ॥ 1-241-44(10418)
నిశ్వాసబహులా తస్థౌ క్షితిం విలిఖతీ తదా।
తతః పరమసంహృష్టః సర్వశస్త్రభృతాం వరః॥ 1-241-45(10419)
అర్జునోఽహమితి ప్రీతస్తామువాచ ధనంజయః।
యథా తవ గతో భావః శ్రవణాన్మయి భామిని॥ 1-241-46(10420)
త్వద్గతః సతతం భావస్తథా తవ గుణైర్మమ।
ప్రశస్తేఽహని ధర్మేణ భద్రే స్వయమహం వృతః॥ 1-241-47(10421)
సత్యవానివ సావిత్ర్యా భవిష్యామి పతిస్తవ॥ 1-241-48(10422)
వైశంపాయన ఉవాచ। 1-241-49x(1296)
ఏవముక్త్వా తతః పార్థః ప్రవివేశ లతాగృహం।
తతః సుభద్రా లలితా లజ్జాభావసమన్వితా॥ 1-241-49(10423)
ముమోహ శయనే దివ్యే శయానా న తథోచితా।
నాకరోద్యతిపూజాం సా లజ్జాభావముపేయుషీ॥ 1-241-50(10424)
కన్యాపురే తు యద్వృత్తం జ్ఞాత్వా దివ్యేన చక్షుషా।
శశాస రుక్మిణీం కృష్ణో భోజనాది తదార్జునే॥ 1-241-51(10425)
తదాప్రభృతి తాం భద్రాం చింతయన్వై ధనంజయః।
ఆస్తే స్మ స తదాఽఽరామే కామేన భృశపీడితః॥ 1-241-52(10426)
సుభద్రా చాపి న స్వస్థా పార్థం ప్రతి బభూవ సా।
కృశా వివర్ణవదనా చింతాశోకపరాయణా॥ 1-241-53(10427)
నిశ్వాసపరమా భద్రా మానసేన మనస్వినీ।
న శయ్యాసనభోగేషు రతిం విందతి కేనచిత్॥ 1-241-54(10428)
న నక్తం న దివా శేతే బభూవోన్మత్తదర్శనా।
ఏవం శోకపరాం భద్రాం దేవీ వాక్యమథాబ్రవీత్।
మా శోకం కురు వార్ష్ణేయి ధృతిమాలంబ్య శోభనే॥ 1-241-55(10429)
రుక్మిణ్యేవం సుభద్రాం తాం కృష్ణస్యానుమతే తదా।
రహోగత్య తదా శ్వశ్రూం దేవకీం వాక్యమబ్రవీత్॥ 1-241-56(10430)
అర్జునో యతిరూపేణ హ్యాగతః సుసమాహితః।
కన్యాపురమథావిశ్య పూజితో భద్రయా ముదా॥ 1-241-57(10431)
తం విదిత్వా సుభద్రాపి లజ్జయా పరిమోహితా।
దివానిశం శయానా సా నాకరోద్భోజనాదికం॥ 1-241-58(10432)
ఏవముక్తా తయా దేవీ భద్రాం శోకపరాయణాం।
తత్సమీపం సమాగత్య శ్లక్ష్ణం వాక్యమథాబ్రవీత్॥ 1-241-59(10433)
మా శోకం కురు వార్ష్ణేయి ధృతిమాలంబ్య శోభనే।
రాజ్ఞే నివేదయిత్వాపి వసుదేవాయ ధీమతే॥ 1-241-60(10434)
కృష్ణాయాపి తథా భద్రే ప్రహర్షం కారయామి తే।
పశ్చాజ్జానామి తే వార్తాం మా శోకం కురు భామిని॥ 1-241-61(10435)
ఏవముక్త్వా తు సా మాతా భద్రాయాః ప్రియకారిణీ।
నివేదయామాస తదా భద్రామానకదుందుభేః॥ 1-241-62(10436)
రహస్యేకాసనా తత్ర భద్రాఽస్వస్థేతి చాబ్రవీత్।
ఆరామే తు యతిః శ్రీమానర్జునశ్చేతి నః శ్రుతం॥ 1-241-63(10437)
అక్రూరాయ చ కృష్మాయ ఆహుకాయ చ సాత్యేకః।
నివేద్యతాం మహాప్రాజ్ఞ శ్రోతవ్యం యది బాంధవైః॥ 1-241-64(10438)
వైశంపాయన ఉవాచ। 1-241-65x(1297)
వసుదేవస్తు తచ్ఛ్రుత్వా అక్రూరాహుకయోస్తథా।
నివేదయిత్వా కృష్ణేన మంత్రయామాస తైస్తదా॥ 1-241-65(10439)
ఇదం కార్యమిదం కృత్యమిదమేవేతి నిశ్చితః।
అక్రూరశ్చోగ్రసేనశ్చ సాత్యకిశ్చ గదస్తథా॥ 1-241-66(10440)
పృథుశ్రవాశ్చ కృష్ణశ్చ సహితాః శినినా ముహుః।
రుక్మిణీ సత్యభామా చ దేవకీ రోహిణీ తథా॥ 1-241-67(10441)
వసుదేవేన సహితాః పురోహితమతే స్థితాః।
వివాహం మంత్రయామాసుర్ద్వాదశేఽహని భారత॥ 1-241-68(10442)
అజ్ఞాతం రౌహిణేయస్య ఉద్ధవస్య చ భారత।
వివాహం తు సుభద్రాయాః కర్తుకామో గదాగ్రజః॥ 1-241-69(10443)
మహాదేవస్య పూజార్థం మహోత్సవ ఇతి బ్రువన్।
చతుస్త్రింశదహోరాత్రం సుభద్రార్తిప్రశాంతయే॥ 1-241-70(10444)
నగరే ఘోషయాస హితార్థం సవ్యసాచినః।
ఇతశ్చతుర్థే త్వహని అంతర్ద్వీపం తు గంయతాం॥ 1-241-71(10445)
సదారైః సానుయాత్రైశ్చ సపుత్రైః సహబాధవైః।
గంతవ్యం సర్వవర్మైశ్చ గంతవ్యం సర్వయాదవైః॥ 1-241-72(10446)
ఏవముక్తాస్తు తే సర్వే తథా చక్రుశ్చ సర్వశః।
తతః సర్వదశార్హాణామంతర్ద్వీపే చ భారత॥ 1-241-73(10447)
చతుస్త్రింశదహోరాత్రం బభూవ పరమోత్సవః।
కృష్ణరామాహుకాక్రూరప్రద్యుంనశినిసత్యకాః॥ 1-241-74(10448)
సముద్రం ప్రయయుర్హృష్టాః కుకురాంధకవృష్ణయః।
యుక్తయంత్రపతాకాభిర్వృష్ణయో బ్రాహ్మణైః సహ॥ 1-241-75(10449)
సముద్రం ప్రయయుర్నౌభిః సర్వే పురనివాసినః।
తతస్త్వరితమాగత్య దాశార్హగణపూజితం॥ 1-241-76(10450)
సుభద్రా పుండరీకాక్షమబ్రవీద్యతిశాసనాత్।
కృత్యవాంద్వాదశాహాని స్థాతా స భగవానిహ॥ 1-241-77(10451)
తిష్ఠతస్తస్య కః కుర్యాదుపస్థానవిధిం సదా।
తమువాచ హృషీకేశః కస్త్వదన్యో విశేషతః॥ 1-241-78(10452)
తమృషిం ప్రత్యుపస్థాతుమితో నార్హతి మాధవి।
త్వమేవాస్మన్మతేనాద్య మహర్షేర్వశవర్తినీ॥ 1-241-79(10453)
కురు సర్వాణి కార్యాణి కీర్తిం ధర్మమవేక్ష్య చ।
తస్య చాతిథిముఖ్యస్య సర్వేషాం చ తపస్వినాం॥ 1-241-80(10454)
సంవిధానపరా భద్రే భవ త్వం వశవర్తినీ॥ 1-241-81(10455)
వైశంపాయన ఉవాచ। 1-241-82x(1298)
ఏవమాదిశ్య భిక్షాం చ భద్రాం చ మధుసూదనః।
యయౌ శంఖప్రణాదేన భేరీణాం నిస్వనేన చ॥ 1-241-82(10456)
తతస్తు ద్వీపమాసాద్య దానధర్మపరాయణాః।
ఉగ్రసేనముఖాశ్చాన్యే విజహుః కుకురాంధకాః॥ 1-241-83(10457)
పటహానాం ప్రణాదైశ్చ భేరీణాం నిస్వనేన చ।
సప్తయోజనవిస్తార ఆయతో దశయోజనం॥ 1-241-84(10458)
బభూవ స మహాద్వీపః సపర్వతమహావనః।
సేతుపుష్కరిణీజాలైరాక్రీడః సర్వసాత్వతాం॥ 1-241-85(10459)
వాపీపల్వలసంఘైశ్చ కాననైశ్చ మనోరమైః।
వాసుదేవస్య క్రీడార్థం యోగ్యః సర్వప్రహర్షతః॥ 1-241-86(10460)
కుకురాంధకవృష్ణీనాం తథా ప్రియకరస్తదా।
బభూవ పరమోపేతస్త్రివిష్టప ఇవాపరః॥ 1-241-87(10461)
చతుస్త్రింశదహోరాత్రం దానధర్మపరాయణాః।
ఉగ్రసేనముఖాః సర్వే విజహుః కుకురాంధకాః॥ 1-241-88(10462)
విచిత్రమాల్యాభరణాశ్చిత్రగంధానులేపనాః।
విహారాభిగతాః సర్వే యాదవా హర్షసంయుతాః॥ 1-241-89(10463)
సునృత్తగీతవాదిత్రై రమమాణాస్తదాఽభవన్।
ప్రతియాతే దశార్హాణామృషభే శార్ంగధన్వని।
సుభధ్రోద్వాహనం పార్థః ప్రాప్తకాలమమన్యత॥ ॥ 1-241-90(10464)
ఇతి శ్రీమన్మహాభారతే ఆదిపర్వణి సుభద్రాహరణపర్వణి ఏకచత్వారింశదధికద్విశతతమోఽధ్యాయః॥ 241 ॥
 శ్లోకాలు.jpg "మహాభారతం 1,00,000 (ఒక లక్ష) శ్లోకాలు")
